Wereldozondag: tien jaar Kigali, een essentieel akkoord voor het klimaat

Broeikasgassen Klimaat

Terug naar artikeloverzicht

Ter gelegenheid van de Internationale dag voor het behoud van de ozonlaag, jaarlijks op 16 september, staan we stil bij de tiende verjaardag van het Kigali-amendement. Dit belangrijk internationaal akkoord draagt bij aan de strijd tegen klimaatverandering en bouwt voort op het succes van het Montrealprotocol.

Het Protocol van Montreal, aangenomen in 1987 en van kracht sinds 1989, wordt vaak beschouwd als een van de meest succesvolle milieuverdragen ooit. Door de geleidelijke uitfasering van stoffen die de ozonlaag aantasten, heeft het protocol de verdere afbraak van de ozonlaag een halt toegeroepen en haar herstel mogelijk gemaakt. Dankzij een voorbeeldige internationale samenwerking is de ozonlaag vandaag op weg naar herstel, met aanzienlijke voordelen voor het milieu, de volksgezondheid en de economie.

Een nieuwe uitdaging: HFK's

Hoewel het Protocol van Montreal de ozoncrisis heeft helpen oplossen, diende zich geleidelijk een nieuwe uitdaging aan door het toenemende gebruik van fluorkoolwaterstoffen (HFK's) in koel- en airconditioningsystemen.

Deze gassen tasten de ozonlaag niet aan, maar hebben wel een bijzonder sterk opwarmingsvermogen (global warming potential of GWP), dat duizenden keren hoger kan liggen dan dat van koolstofdioxide (CO₂).

Om deze uitdaging aan te pakken, namen de partijen bij het Protocol van Montreal in 2016 het Kigali-amendement aan. Dit voorziet in een geleidelijke vermindering van de productie en consumptie van HFK's wereldwijd. Zonder deze internationale actie had het toenemende gebruik van HFK’s de wereldwijde inspanningen tegen klimaatverandering ernstig kunnen ondermijnen.

Een geleidelijke wereldwijde vermindering

De ontwikkelde landen zijn in 2019 hun HFK-verbruik beginnen terugdringen, terwijl de meeste ontwikkelingslanden hun verbruik vanaf 2024 hebben bevroren. Op termijn zal het wereldwijde gebruik van deze gassen naar verwachting met 80 tot 85% afnemen tegen 2047.

De Europese Unie gaat nog een stap verder. Zij voert al jarenlang een ambitieus beleid voor de vermindering van gefluoreerde gassen en heeft strengere doelstellingen vastgesteld dan die van het Kigali-amendement. De Europese regelgeving streeft naar een bijna volledige uitfasering van HFK's tegen 2050.

Een belangrijke hefboom voor het klimaat

De verwachte voordelen zijn aanzienlijk. Volgens schattingen kan de volledige uitvoering van het Kigali-amendement tegen het einde van deze eeuw tot 0,5 °C opwarming van de aarde voorkomen. In combinatie met energie-efficiëntere koel- en airconditioningsystemen kan deze maatregel nog sterker bijdragen aan de beperking van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.

Met meer dan 170 ratificaties is het Kigali-amendement vandaag een van de belangrijkste internationale instrumenten om de klimaatopwarming op korte termijn af te remmen. Tien jaar na de goedkeuring ervan toont het opnieuw aan dat internationale samenwerking concrete en duurzame resultaten kan opleveren, ten voordele van de bevolking, het klimaat en toekomstige generaties.

Meer informatie: https://www.un.org/en/observances/ozone-day