Vlamingen ontdekken afvalpreventie

Gepubliceerd op 10/09/2002

De Vlaming produceert gemiddeld 565 kg afval. Daarvan gaat 380 kg naar selectieve inzameling. 185 kg gaat via de vuilniszak en het grofvuil naar de eindverwijdering. Limburgers produceren het meest huishoudelijk afval (579,1 kg per inwoner), maar ze sorteren ook het meest (436,5 kg per inwoner). Vlaams-Brabant produceert het minst huishoudelijk afval (494,8 kg per inwoner) en sorteert het minst (328,7 kg per inwoner). Limburgers laten gemiddeld 143, 2 kg huisvuil terminaal verwerken (verbranden of storten), Oost-Vlamingen daarentegen nog 188,7 kg. Nog amper 6,5 % van het huishoudelijk afval wordt gestort; iets meer dan een kwart (26,2 %) wordt nog verbrand. Steeds meer Vlaamse gezinnen gebruiken een compostvat. De groei van de selectieve inzameling van groente-, fruit- en tuinafval (GFT) is in 2001 dan ook voor de allereerste keer gestopt. Meteen een bewijs dat sensibiliseren voor afvalpreventie tot resultaten leidt. Uit een studie van OVAM blijkt ten andere dat afvalpreventie steeds meer doorgang vindt in Vlaanderen. Zo tonen deze "Preventieindicatoren" bijvoorbeeld dat het aantal gezinnen dat over een compostvat beschikt n gebruikt over de periode 1996 - 2001 is verviervoudigd van 2 naar 8 %, dat de hoeveelheid verpakkingen per consument daalt en dat eind 2001 reeds meer dan een kwart van de Vlaamse gezinnen een antireclamesticker ontving.


Positieve evolutie

Ook blijkt uit de indicatoren dat de hoeveelheid goederen die in kringloopwinkels wordt verkocht, stijgt; van iets meer dan een halve kg per bediende inwoner in 1995 naar 2,5 kg per bediende inwoner in 2001. Een zeer belangrijke indicator peilt naar de verhouding tussen de afvalproductie per inwoner en de hoeveelheid producten die hij aankoopt.  Deze indicator toont een hoopvolle, positieve evolutie: de hoeveelheid eenmalige huishoudelijke verpakkingen die op de markt worden gebracht, houdt geen gelijke trend met het budget dat de Vlaamse gezinnen uitgeven voor de aankoop van goederen. Anders gezegd: de afvalberg groeit trager dan het Bruto Binnenlands Product.

Afvalpreventie slaat aan

Deze indicatoren voor de preventie van huishoudelijke afvalstoffen in Vlaanderen geven alvast aan dat afvalpreventie - de combinatie van het voorkomen van afval aan de bron n het hergebruik van stoffen en voorwerpen op het niveau van de particuliere gezinnen - begint aan te slaan bij de Vlamingen. Globaal geldt dat Vlamingen sinds 1997 meer inspanningen leveren op het vlak van afvalpreventie. Meteen wordt duidelijk dat het Ontwerp Uitvoeringsplan Huishoudelijke Afvalstoffen 2003 - 2007, dat momenteel in openbaar onderzoek is, de juiste accenten legt. Volgens dat plan moet de afvalberg in Vlaanderen tegen 2007 danig krimpen; vooral door te focussen op afvalpreventie en hergebruik. Tegen 2007 zou elke Vlaming nog hooguit 150 kg restafval (huisvuil en grofvuil) buiten mogen zetten. In 2000 werd gemiddeld nog 191 kg restafval geproduceerd. In 2001 was dat gedaald tot gemiddeld 185 kg. Maar, zo blijkt, in 107 Vlaamse gemeenten (op een totaal van 308) werd vorig jaar minder dan 150 kg restafval per inwoner geproduceerd. Die gemeenten halen daarmee de doelstelling van 2007 nu reeds. Een record aantal Vlaamse gemeenten (219 van de 308) sloot eerder een zogeheten Samenwerkingsovereenkomst met de Vlaamse overheid. Die gemeenten krijgen extra geld voor een duurzaam lokaal milieubeleid. Binnen die Samenwerkingsovereenkomst kunnen gemeenten geldelijke steun ontvangen voor de ontwikkeling van een lokaal afvalbeleid dat er op gericht is de afvalberg te verkleinen via afvalpreventie. Dat de uitbouw van dergelijk beleid de individuele Vlaming ten goede kan komen, mag duidelijk zijn. Zo blijkt uit de inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen over 2001 dat wat de Vlamingen nog kwijt moeten als restafval (= wat verdwijnt in de vuilniszak of als grof vuil wordt weg gedaan) danig te verschillen van gemeente tot gemeente. De hoeveelheid restafval varieert van 73,7 kg per inwoner tot 658,1 kg per inwoner.

info: Ron Hermans, communicatieadviseur van minister Dua
tel. (02) 553 27 12
e-mail: persdienst.dua@vlaanderen.be