- Een lange lijst van verwerkte producten is toegevoegd aan het mechanisme voor koolstofgrensaanpassing (CBAM)
- Strengere regels tegen ontwijking om misbruik te voorkomen
- Een tijdelijk decarbonisatiefonds om EU-bedrijven op exportmarkten te beschermen
Het EP heeft zijn steun uitgesproken voor een uitbreiding van het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie naar verwerkte goederen en een transitiefonds naar een koolstofarme economie
De plenaire vergadering heeft haar standpunt voor de onderhandelingen met de lidstaten over de voorgestelde wijzigingen aan het CBAM aangenomen met 464 stemmen voor en 50 tegen, bij 159 onthoudingen.
De Europarlementariërs stemmen in met het voorstel van de Commissie om het toepassingsgebied uit te breiden van basismaterialen naar een uitgebreide lijst van verwerkte producten waaronder afgewerkte staal- en aluminiumproducten zoals bevestigingsmiddelen, draad, en huishoudelijke artikelen – en hebben deze lijst verder uitgebreid dan de Commissie had voorgesteld. Ze hebben ook een uitzondering toegevoegd voor elektriciteitsstromen uit niet-EU-landen die door netbeheerders worden gebruikt om de netstabiliteit te handhaven.
Mazen in de wet dichten
Om omzeiling van de regels tegen te gaan, verlagen de Europarlementariërs de drempel waarbij kleine wijzigingen aan een bepaald product als omzeiling van de regels zouden worden aangemerkt. Ze hebben de regel ook aangescherpt, zodat deze alleen gericht is op constructies die uitsluitend zijn opgezet om CBAM te omzeilen, en niet op normale zakelijke beslissingen om de kosten van een bedrijf te verlagen. De Europarlementariërs willen de Commissie bovendien de bevoegdheid geven om de standaardwaarden van het werkelijke land van herkomst toe te passen wanneer er sprake is van een patroon van omzeiling.
Ze hebben de door de Commissie voorgestelde vrijwaringsmaatregel verworpen, die het mogelijk zou hebben gemaakt om goederen bij prijsschokken buiten het toepassingsgebied van het mechanisme te houden. In plaats daarvan willen de Europarlementariërs een mechanisme invoeren om de CBAM-opbrengsten van de betreffende goederen tijdelijk door te sluizen naar de getroffen sectoren.
Ten slotte stellen de Europarlementariërs vereenvoudigde rapportage voor de minst ontwikkelde landen en een kader voor technische bijstand voor, maar hebben zij de door de Commissie voorgestelde mogelijkheid geschrapt om koolstofkredieten op grond van artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs in mindering te brengen op de CBAM-verplichtingen, aangezien deze kwestie waarschijnlijk zal worden besproken in het kader van de aanstaande herziening van het EU-emissiehandelssysteem (ETS).
Tijdelijk decarbonisatiefonds
Het Parlement heeft ook zijn standpunt over het daarmee samenhangende tijdelijke decarbonisatiefonds (TDF) aangenomen, dat tot doel heeft EU-producenten op exportmarkten te beschermen, met 433 stemmen voor, 97 tegen en 146 onthoudingen.
De Europarlementariërs willen dat de financiële steun uit het TDF loopt van 2027 (in plaats van 2028) tot en met 2029. Aangezien meststoffen een strategische input zijn voor voedselzekerheid, willen zij het fonds ook openstellen voor meststoffenfabrikanten en downstreamgebruikers die te maken hebben met hogere koolstofgerelateerde inputkosten, waarbij producten zoals ureum, ammoniumnitraat en ammoniumsulfaat aan de lijst van in aanmerking komende goederen worden toegevoegd.
Alle downstream-bedrijven – bedrijven die onder de CBAM vallende goederen als input in hun productie gebruiken – zouden volgens de Europarlementariërs in aanmerking moeten komen voor steun uit het fonds, terwijl de resterende inkomsten zouden kunnen worden doorgesluisd naar de internationale klimaatfinancieringsverplichtingen van de EU in het kader van de Overeenkomst van Parijs, in plaats van te worden teruggegeven aan de lidstaten, zoals de Commissie had voorgesteld.
Citaten
CBAM-rapporteur Mohammed Chahim (S&D, NL) zei:
“Dit compromis maakt CBAM sterker, eerlijker en veerkrachtiger. We hebben belangrijke mazen in de wet gedicht, de handhaving tegen ontwijking versterkt en het toepassingsgebied van het mechanisme uitgebreid waar dat het meest van belang is. Het is een evenwichtig pakket dat de Europese industrie beschermt bij haar transitie naar een koolstofarme economie en tegelijkertijd de milieu-integriteit van het mechanisme waarborgt.”
Pascal Canfin (Renew, FR), rapporteur voor het tijdelijke decarbonisatiefonds, zei:
“Vandaag hebben we een grote stap gezet om van Europa een veilige plek te maken voor investeringen in decarbonisatie: we breiden het productbereik uit om het gelijke speelveld te versterken en we stellen strengere regels vast tegen omzeiling, met name tegen het verschuiven van grondstoffen vanuit China. We bieden ook een robuustere oplossing voor landbouwers die te maken hebben met hoge meststofkosten, en een exportregeling om Europese bedrijven te beschermen op exportmarkten waar hun concurrenten geen koolstofprijs betalen.”
Volgende stappen
Het Parlement is nu klaar om onderhandelingen te starten met de EU-lidstaten over de definitieve invulling van het wetsvoorstel.
Achtergrond
Het koolstofgrensaanpassingsmechanisme van de EU is het instrument waarmee de EU de koolstofprijs voor EU-producten die onder het ETS vallen, op hetzelfde niveau brengt als die voor geïmporteerde goederen, om het risico op koolstoflekkage te verminderen en grotere klimaatambities in niet-EU-landen te stimuleren. In 2025 keurde het Parlement vereenvoudigingsmaatregelen goed om 90 % van de importeurs vrij te stellen van de CBAM-regels, terwijl de klimaatambitie gehandhaafd blijft, aangezien 99 % van de CO₂-uitstoot nog steeds onder de regeling valt.
Bron: © Europese Unie, [2026] – EP