Vlamingen sorteren steeds beter, maar strijd tegen zwerfvuil blijft aandachtspunt
De afvalcijfers van 2025 tonen dat Vlaanderen gestaag vooruitgang blijft boeken. Vlamingen produceerden minder huishoudelijk afval, sorteerden beter en hielden gemiddeld 123 kilogram restafval per inwoner over, 2 kilogram minder dan in 2024. Tegelijk daalde de ingezamelde hoeveelheid zwerfvuil met 1,4 procent tegenover vorig jaar. Die evoluties zijn positief, maar volstaan nog niet om de doelstellingen van het Lokaal Materialenplan tegen 2030 te halen. Zowel voor restafval als voor zwerfvuil blijven extra inspanningen nodig. Dat blijkt uit het rapport Huishoudelijk Afval en de zwerfvuilmonitoring 2025, die OVAM vandaag publiceert.
Minder afval per inwoner
In 2025 werd via het gemeentelijke circuit 2 899 126 ton huishoudelijk afval ingezameld, goed voor 420 kilogram per inwoner. De hoeveelheid restafval daalde met 2,2 kg tot 123,4 per inwoner. Dat is meteen de laagste hoeveelheid sinds de start van de metingen in 1991. Wanneer bouw- en sloopafval en groenafval niet worden meegerekend, komt de hoeveelheid huishoudelijk afval uit op 331 kilogram per inwoner. Daarmee blijft Vlaanderen onder de referentiewaarde van 2,38 miljoen ton uit het Lokaal Materialenplan 2023-2030.
“De lange termijntrends die we in het rapport zien, zijn zonder meer positief”, zegt Werner Annaert, administrateur-generaal van OVAM, “Vlaanderen is erin geslaagd de berg huishoudelijk afval terug te dringen tot het niveau van het begin van jaren negentig. Groot verschil is wel dat in die periode quasi alles in het restafval belandde, terwijl het vandaag nog om amper 29% gaat. Maar we zijn er nog niet. Als we de ambitie hebben om naar een circulaire economie te evolueren, moeten we de volgende jaren nog bijkomende stappen zetten”.
Beter sorteren helpt restafvalberg te verkleinen, maar tempo moet omhoog
De positieve trends moeten we de volgende jaren verder door trekken. Vlaanderen wil de hoeveelheid restafval tegen 2030 terugbrengen tot maximaal 100 kilogram per inwoner. Met 123 kilogram per inwoner zitten we daar nog duidelijk boven. Ook lokaal blijft werk aan de winkel. Van de 245 gemeenten met een individuele restafvaldoelstelling haalden 43 gemeenten hun doel al in 2025.
“We verwachten de volgende jaren nog een effect te zien van de invoering van gft-inzameling die sinds begin dit jaar in heel Vlaanderen verplicht is”, verduidelijkt Annaert. “Verder inzetten van (gewichts-)diftar, goede communicatie, het coachen van lokale besturen die nog wat verder van hun doelstellingen zitten en resoluut kiezen voor afvalpreventie, moeten de volgende jaren de cijfers nog verder naar beneden krijgen.
Wat gebeurt er met uw afval?
De Vlaming zamelt bijna 71% van zijn afval selectief in. De overige 29% belandt in het restafval en gaat naar één van de afvalverbrandingsinstallaties of in sommige gevallen naar stortplaatsen. Maar niet alles wat selectief ingezameld wordt, kan hergebruikt of gerecycleerd worden. Sorteerfouten of recyclageresidu’s vloeien terug naar het restafval. Daarnaast zijn er natuurlijk ook afvalsoorten die we niet selectief inzamelen met het oog op recyclage maar met het oog op een veilige vernietiging, denk bijvoorbeeld aan asbest of kga. Aan het eind van de verwerkingsketen krijgt 63,8% van ons afval een tweede leven en gaat er 36,2% naar eindverwerking.
Zwerfvuil blijft hardnekkige uitdaging
Naast de afvalcijfers publiceert OVAM vandaag ook de resultaten van de zwerfvuilmonitoring 2025. Die tonen een lichte verbetering ten opzichte van 2024. De ingezamelde hoeveelheid zwerfvuil (6874 ton) daalde in 2025 met 1,4 procent t..o.v 2024 (6969). Een duidelijk, dalende trend is helaas nog niet zichtbaar.
Dat betekent dat Vlaanderen nog niet op koers zit om de doelstellingen van het Lokaal Materialenplan te halen. Tegen 2030 moet de hoeveelheid zwerfvuil met minstens 20 procent dalen ten opzichte van 2023.
De inspanningen van lokale besturen, Mooimakers, vrijwilligers, scholen, verenigingen en burgers maken een verschil, maar extra inzet op preventie, handhaving en gedragsverandering blijft nodig om de trend duurzaam te keren.
Meer info
- Rapport Huishoudelijk Afval 2025
- Rapport zwerfvuilmonitoring 2025
Bron: Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, Vlaamse overheid