Op basis van een analyse van 26 Belgische televisie- en radiozenders brengt de Belgische Barometer voor Milieu-informatie voor het eerst de berichtgeving over milieuthema’s in de Belgische media in kaart. De resultaten tonen duidelijke verschillen in de manier waarop klimaat, biodiversiteit en milieu worden behandeld in België. De Barometer onderzocht ook de berichtgeving over hittegolven en de brand in de Hoge Venen.
Terwijl milieu- en klimaatcrises steeds zichtbaarder worden, is toegang tot betrouwbare informatie een belangrijk democratisch vraagstuk. Media spelen daarbij een essentiële rol: ze helpen risico’s te begrijpen, oplossingen zichtbaar te maken en de maatschappelijke veranderingen die nodig zijn voor de milieutransitie bespreekbaar te maken.
Toch tonen talrijke internationale studies aan dat milieukwesties nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in de media in verhouding tot hun maatschappelijke belang. Tegelijk blijven desinformatie en misinformatie over milieu en klimaat toenemen.
Een barometer om de integriteit van milieu-informatie in België te versterken
Om deze dynamieken beter te begrijpen, heeft federaal minister van Klimaat en Ecologische Transitie Jean-Luc Crucke de ontwikkeling van de Belgische Barometer voor Milieu-informatie ondersteund.
“Een sterke democratie steunt niet alleen op sterke instellingen. Ze steunt ook op burgers die correct geïnformeerd zijn. De Belgische Barometer van de Milieu-informatie heeft niet tot doel het werk van de media te beoordelen, maar wel beter te begrijpen hoe het publieke debat over klimaat- en milieukwesties tot stand komt. Want een transitie wordt niet opgelegd: ze wordt uitgelegd, besproken en gezamenlijk opgebouwd.”
Jean-Luc Crucke - Federaal minister van Klimaat en Ecologische Transitie Jean-Luc Crucke
Het project wordt uitgevoerd door QuotaClimat, met steun van de FOD Volksgezondheid en de Hoge Raad voor de Audiovisuele Sector (CSA). Het doel is om objectief te meten hoeveel aandacht milieuthema’s krijgen in de Belgische audiovisuele media, om fenomenen van misinformatie en desinformatie beter te begrijpen en om de dialoog met de mediasector te voeden rond goede praktijken en mogelijke verbeteringen.
Deze woensdag werden de resultaten van de eerste fase van de Barometer voorgesteld aan het publiek. Ze hebben betrekking op de berichtgeving over milieu in de belangrijkste Belgische audiovisuele media. In totaal werden tussen februari en juli 2026 26 Franstalige en Nederlandstalige televisie- en radiozenders geanalyseerd, zowel publieke als private, nationale en regionale media.
Deze eerste fase bracht een aantal belangrijke vaststellingen aan het licht:
- Omvang van de berichtgeving: Milieuthema’s nemen gemiddeld 5,1% van de zendtijd in beslag in Franstalige media en 2,1% in Nederlandstalige media. De aandacht voor deze onderwerpen blijft sterk afhankelijk van de actualiteit, met duidelijke pieken tijdens hittegolven en andere extreme klimaatgebeurtenissen. In beide taalgemeenschappen besteden televisiezenders er meer aandacht aan dan radiozenders.
- Verschillen tussen media: De berichtgeving is uitgebreider in Franstalige dan in Nederlandstalige media, en groter bij publieke omroepen dan bij private media. Lokale en regionale media onderscheiden zich eveneens door hun bijzondere aandacht voor milieuthema’s, die vaak vanuit een concreter en meer lokaal perspectief worden behandeld.
- Thema's: Klimaatverandering is het meest besproken milieuthema in de Belgische media. Hoewel de berichtgeving doorgaans een evenwicht biedt tussen vaststellingen, oorzaken, gevolgen en oplossingen, blijven sommige belangrijke sectoren voor de transitie, zoals de bouwsector en de industrie, relatief onderbelicht in verhouding tot hun aandeel in de uitstoot van broeikasgassen.
- Berichtgeving over biodiversiteit: Biodiversiteit wordt vooral behandeld vanuit een beschrijvende invalshoek, met aandacht voor soorten en natuurgebieden. De oorzaken van biodiversiteitsverlies, de concrete gevolgen ervan voor de samenleving en de mogelijke oplossingen krijgen daarentegen veel minder aandacht.
- De respons op crises: De Barometer maakt het ook mogelijk om de berichtgeving rond extreme klimaatgebeurtenissen te analyseren, zoals hittegolven of de bos- en natuurbranden van augustus 2026. Deze analyses bieden de mogelijkheid om de mediabehandeling van dergelijke gebeurtenissen in perspectief te plaatsen. Zo blijkt bijvoorbeeld dat oplossingen voor hittegolven in de media vooral draaien rond airconditioning. Andere maatregelen die door de wetenschappelijke gemeenschap breed worden aanbevolen, zoals gebouwisolatie, vergroening van steden of passieve ventilatie, komen veel minder aan bod. Ook bij de berichtgeving over de branden in de Hoge Venen nemen structurele oplossingen, zoals bosbeheer, herstel van wetlands, brandpreventie, beheer van brandbaar materiaal of maatregelen om klimaatverandering te beperken, minder dan 5% van de zendtijd over deze extreme gebeurtenis in.
 |
 |
 |
 |
Een instrument voor dialoog
Naast deze eerste resultaten wil de Belgische Barometer voor Milieu-informatie vooral een instrument zijn om de dialoog met de mediasector te versterken.
De resultaten zijn online beschikbaar op de website van de Barometer en zullen regelmatig worden bijgewerkt om de evolutie van de berichtgeving over milieukwesties op te volgen. Op termijn zal het project zijn analyse geleidelijk uitbreiden naar de geschreven pers, digitale media en sociale netwerken, zodat een vollediger beeld ontstaat van het Belgische informatie-ecosysteem.
Meer informatie:
De gedetailleerde resultaten van de Belgische Barometer van de Milieu-informatie en een synthesenota van deze eerste projectfase zijn beschikbaar op de website van de Barometer.
Voor meer informatie over het project en zijn partners kunt u ook de websites raadplegen van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, de Hoge Raad voor de Audiovisuele Sector (CSA) en QuotaClimat.
Analyse van de berichtgeving over milieuthema’s in de Belgische audiovisuele media
Bron: © 2019-2025 Klimaat.be - Alle rechten voorbehouden