Op vrijdag 27 maart 2026 heeft de federale regering beslist om 6 miljoen euro te besteden aan klimaatmaatregelen. Het geld gaat onder meer naar een nationaal actieplan voor duurzame vliegtuigbrandstoffen (SAF), internationale klimaatfinanciering in Namibië, een exploratief onderzoek naar natuurlijke waterstof in de diepe ondergrond en modellering van toekomstige bosbrandrisico's. Het budget komt uit de veilinginkomsten uit het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS), die voor een deel naar de lidstaten zelf gaan. De federale overheid ontvangt hiervan in 2026 naar schatting 38,7 miljoen euro.
Bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) vallen, moeten uitstootrechten aankopen om hun (aanzienlijke) uitstoot van broeikasgassen af te dekken. Deze rechten worden geveild en leveren inkomsten op voor de EU-lidstaten. Sinds 2023 zijn de lidstaten verplicht om deze veilinginkomsten te gebruiken voor klimaatdoelstellingen. Het gros van de veilinginkomsten wordt in ons land toegewezen aan de gewesten, onder meer voor ondersteuning gericht op de indirecte effecten van ETS voor bedrijven. Dat moet helpen om de uitstoot te verminderen, ook buiten de industrie, en ons land helpen zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering.
De federale klimaatwet zorgt ervoor dat het equivalente aandeel van de federale ETS-inkomsten (38,7 miljoen euro) aan klimaatmaatregelen wordt toegewezen. Hiervoor moet doeltreffend en transparant worden gerapporteerd.
Zeven projecten geselecteerd voor financiering in 2026
Federale overheidsdiensten en openbare instellingen konden tot 1 maart 2025 financieringsverzoeken indienen voor deze inkomsten. Daarin moesten ze motiveren waarvoor ze het geld gaan gebruiken.
De regering heeft ingestemd met de goedkeuring van de minister van Klimaat van de volgende 7 projecten op het gebied van energie, transport, klimaatweerbaarheid en circulaire economie:
| Gebruik van federale inkomsten uit het EU-emissiehandelssysteem in 2026 | ||
| Maatregel | Federale overheidsdienst of -instelling | Toegekend bedrag in euro |
| Haalbaarheidsstudie voor de implementatie van een koolstofarme maritieme corridor | FOD Mobiliteit | 500.000 |
| Studie over de ontwikkeling en invoering van het H2Global-mechanisme | FOD Mobiliteit | 600.000 |
| State Action-plan luchtvaart en nationaal actieplan SAF (Sustainable Aviation Fuels) | FOD Mobiliteit | 250.000 |
| Nationaal programma voor geowetenschappelijk onderzoek naar natuurlijke waterstof | Belspo | 1.500.000 |
| ‘Port and Youth Readiness for Green Hydrogen in Namibia’ | FOD Buitenlandse Zaken | 1.500.000 |
| Modellering van toekomstige risico’s op bosbranden | CERAC | 850.000 |
| Oprichting van een fonds om bedrijven te ondersteunen in de transitie naar meer circulaire activiteiten, met aandacht voor ecodesign/ecoconceptie | FOD Volksgezondheid | 800.000 |
| TOTAAL | 6.000.000 | |
EU-verplichting tot 100% klimaatbesteding
De afgelopen drie jaar heeft de federale overheid meer dan 154 miljoen euro opgehaald met de veiling van uitstootrechten. Volgens de Europese ETS-richtlijn moet 100% van deze inkomsten volledig worden gebruikt voor klimaatdoeleinden. Als lidstaten zoals België niet voldoen aan deze verplichting, kan de Europese Commissie een formele waarschuwing geven en zelfs een juridische procedure opstarten.
Uit de cijfers blijkt dat er nog een onderbenutting is van deze middelen voor klimaatdoeleinden. In 2026 bedraagt het geraamde bedrag van de federale veilinginkomsten momenteel 38,7 miljoen euro. De resterende middelen (ter waarde van 32,7 miljoen euro) zal de regering tegen eind juli 2026 aan de Europese Commissie moeten verantwoorden.
De regering besliste dat dit zal gebeuren via bestaande maatregelen. De federale administraties zullen door de FOD Volksgezondheid worden geraadpleegd om bedragen voor klimaatgerelateerde doeleinden in te dienen.
Bron: © 2019-2025 Klimaat.be - Alle rechten voorbehouden