De conceptnota “Zwemmen in open water” wil een allemansrecht voor openwaterzwemmen invoeren. Daardoor zou het huidige principe worden omgekeerd: zwemmen wordt toegestaan tenzij het expliciet is verboden. De Minaraad is in het algemeen de intentie om meer zwemgelegenheden voor burgers te creëren genegen. Openwaterzwemmen kan bijdragen aan verkoeling op hittedagen en het bewustzijn rond waterkwaliteit versterken.
De Minaraad kan de invoering van een allemansrecht als einddoel genegen zijn, maar waarschuwt wel voor een ondoordachte en te snelle invoering: de verdere uitwerking moet voldoende rekening houden met risico’s inzake veiligheid, aansprakelijkheid, waterkwaliteit en ecologie. Bovendien is het van belang dat er bij de verdere uitwerking van dit initiatief voldoende overleg en afstemming gebeurt met de relevante betrokken actoren.
De Minaraad stelt volgende aandachtspunten voorop bij de verdere uitwerking van dit initiatief:
• De impact op de leefomgeving moet voldoende in kaart worden gebracht. Ecologisch kwetsbare zones moeten worden uitgesloten van het allemansrecht en bestaande natuurbeheerplannen en natuurregelgeving moeten worden gerespecteerd.
• Het initiatief kan bijdragen aan een betere waterkwaliteit en het maatschappelijk bewustzijn daaromtrent. Het moet om die reden goed worden ingebed in het bestaande waterkwaliteitsbeleid en de uitvoering van de stroomgebiedsbeheerplannen, met bijzondere aandacht voor overstorten, blauwalgen en bacteriële verontreiniging.
• Het allemansrecht legt een belangrijk deel van de risico-inschatting bij de burger. Om die reden is de ontsluiting van actuele, betrouwbare en toegankelijke gegevens over de waterkwaliteit, veiligheid en locatiegebonden risico’s aangewezen. Bovendien moet het gemeenrechtelijke aansprakelijkheidsregime en de verdeling van verantwoordelijkheid tussen gebruikers, waterbeheerders en andere betrokken beheerders worden uitgeklaard.
• Tot slot blijft ook waterveiligheid een aandachtspunt: bijkomende inzet op zwemvaardigheid en kennis van de risico's van open water kunnen bijdragen aan meer veiligheid bij het openwaterzwemmen. Daarnaast kan beter cijfermateriaal over verdrinkingen en ongevallen helpen om keuzes te maken inzake verboden, voorwaarden en begeleidende maatregelen.
Bron: Minaraad, Vlaamse overheid