30/03/2021

Watermanagement: hot topic bij de overheid

Terug naar artikeloverzicht

Op 15 maart dienden vele bedrijven de aangifteformulieren in bij de VMM voor de bepaling van de afvalwater- en grondwaterheffing. Een formaliteit die intussen een jaarlijkse gewoonte is geworden. Toch loont het de moeite om even stil te staan bij deze aangifte, die zowel het verbruikte water als het geloosde water evalueert. Met de waterschaarste van vorige zomer en de Bluedeal van de regering in het achterhoofd, staat water steeds hoger op de politieke agenda. We kunnen nu al vermoeden dat het onvoorwaardelijke verbruik van water onder druk zal komen te staan, de prijs ervan verder zal stijgen, en ook de lozing aan strengere voorwaarden zal onderworpen worden.

Aandacht voor watermanagement

Water is een essentiële grondstof voor heel wat bedrijfsprocessen waaronder productie, reiniging en koeling. De beschikbaarheid ervan is helaas niet oneindig. Van 164 landen, staat België op de 23e plaats in de categorie ‘hoge waterschaarste’. We merken dat er zowel bij bedrijven als bij overheden en inspectie steeds meer aandacht is voor watermanagement. Eén van de gevolgen is dat grote bedrijven vanaf 2022 verplicht worden om hun waterbehoefte in kaart te brengen en zo de impact op het watersysteem te bepalen. Hoe ziet de bedrijfswatercyclus er uit en hoe kan u zich voorbereiden op een mogelijke afschakeling of een watertekort?

Waterstromen in kaart brengen

Een goede waterhuishouding start bij de intake. Het in kaart brengen van de verschillende waterstromen is een nuttige oefening om als startpunt te gebruiken. Welke stromen worden aangewend en hoe lopen deze stromen? Denk aan leidingwater, hemelwater, grondwater, recuperatie enzovoort. Hierbij is het nuttig om in detail na te gaan hoe alle watercircuits - sanitair, regen- en afvalwater in realiteit lopen in het bedrijf, inclusief eventuele overlopen, verkeerd aangesloten of gebarsten leidingen.

Vanuit deze oefening is het interessant om te kijken naar mogelijke beperkingen van het waterverbruik, het gebruik van hemelwater of het hergebruik van afvalwater. Dergelijk circulair watergebruik wordt steeds meer toegepast door bedrijven dankzij het betaalbaar(der) worden van doorgedreven zuiveringstechnieken. Ook de Blue Deal zet hierop in. 

Aanmoedigen van regenwaterbuffering

Naast circulair watergebruik wordt ook hemelwaterbuffering sterk aangemoedigd om overstromingen tegen te gaan. Dit houdt in dat bedrijven opvangbekkens voorzien en zelf instaan voor de opvang en de gecontroleerde lozing van hemelwater. In het bijzonder bij nieuwbouw is dit een belangrijk aandachtspunt. Deze bufferbekkens dienen in principe ook steeds leeg te staan zodat er voldoende vrije ruimte is om regenwater op te vangen.

Naast de opvang van regenwater zet de overheid ook steeds meer in op hemelwaterrecuperatie. Hiervoor is een apart of een groter bekken nodig waar het water kan worden opgeslagen voor hergebruik. De recuperatie is niet alleen gunstig voor de natuur, maar ook voor uw waterfactuur. Na filtering en zuivering kan het regenwater bij verschillende bedrijfsprocessen ingezet worden, denk aan onderhoud, productie en reiniging.

Ook de brandweer heeft een stem in dit verhaal, met de eis om een bluswatervoorraad beschikbaar te hebben op het bedrijfsterrein.

Dergelijke opvangplaatsen vragen uiteraard plaats en zijn niet altijd evident in te passen in een bestaand bedrijfsterrein.

Ook de lozing onder de loupe

In het proces van de vergunningsaanvraag zien we een stijgende aandacht voor het aspect hemelwater, het verbruik van water in functie van de productiecapaciteit en de impact van de lozing van afvalwater. In elke milieuvergunning wordt bepaald hoeveel een bedrijf mag lozen en via welke lozingspunten dit mag gebeuren. De bepaling van wat nu een lozingspunt van afvalwater is, dan wel van (niet vergunningsplichtig) hemelwater, is een belangrijke. Veel hemelwater is immers niet zo zuiver. We merken dat de grens van wat verontreinigd hemelwater is, opschuift. Een parking waar wagens afgespoten worden, een afvalcontainer waaruit hemelwater loopt, een verharding waarop afval ligt, …  zijn voorbeelden van situaties waar het hemelwater wel eens afvalwater kan zijn dat vergunnings- én heffingsplichtig is. Zonder een passende vergunning worden deze situaties als een niet-vergunde lozing beschouwd, met mogelijk een boete en een zeer hoge heffing tot gevolg. Dergelijke incidenten kunnen vermeden worden door een grondige check van het rioleringsplan. Wordt het water effectief via de juiste punten geloosd? Lopen alle waterstromen in de praktijk zoals ze op papier staan?

Daarbovenop wordt de lat voor de lozing van afvalwater in 2021 hoger gelegd. Sinds 1 februari dienen alle aanvragen voor zowel bestaande als nieuwe lozingen een nieuwe toets op te nemen in de vergunningsaanvraag. Hiermee wil de overheid de achteruitgang van de waterkwaliteit van het oppervlaktewater waarin geloosd wordt tegengaan. Redenen genoeg dus om het watermanagement op de agenda van 2021 te plaatsen.