Krachtlijnen voor milieuverantwoord afvalbeleid 2008-2015

Gepubliceerd op 07/09/2007

Op voorstel van Hilde Crevits, Vlaams minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur, heeft de Vlaamse Regering het Sectoraal uitvoeringsplan "Milieuverantwoord beheer van huishoudelijke afvalstoffen" principieel goedgekeurd. In het plan wordt voor de periode 2008-2015 het beleidskader vastgesteld voor het beheer van huisvuil en grofvuil, straat- en veegvuil en zwerfvuil. Het plan zal van 11 september tot en met 10 november bij alle gemeenten en bij de OVAM ter inzage liggen zodat iedereen zijn opmerkingen op dit ontwerpplan kan formuleren. Met het nieuwe plan wil minister Crevits meer milieuverantwoorde consumptie realiseren en de hoge graad van selectieve inzameling, die we nu reeds in Vlaanderen halen, nog verbeteren.

 Welke resultaten wil het plan boeken?

 1. De afvalberg stijgt niet meer.

De demografische groei (0,3% per jaar) en de gezinsverdunning (kleinere gezinnen) enerzijds en een ander consumptiepatroon anderzijds zorgen voor een steeds grotere afvalproductie. De afvalproductie mag niet meer stijgen (op dit ogenblik bedraagt die 560 kg/inwoner per jaar). Daarom is er nood aan preventie, die leidt tot een reductie van 2% per jaar, als volgt:

- Het aankoopgedrag wordt milieuvriendelijker.

Het aanbod aan milieuvriendelijke producten is nog te laag en te weinig gekend bij de consument. Overleg met de distributiesector wordt voorzien om het aanbod en de zichtbaarheid op de rekken te verhogen. Om de burger te stimuleren tot milieuvriendelijker aankoopgedrag worden verschillende initiatieven genomen:

  • actief stimuleren van ontwerpers rond milieuvriendelijke productontwikkeling;
  • samenwerkingsovereenkomsten met de industrie;
  • spaar- en beloningssystemen voor de consumenten;
  • labels en keurmerken. 

- 150.000 extra gezinnen composteren thuis

Op dit ogenblik composteren 900.000 gezinnen thuis. Er is potentieel voor 150.000 gezinnen extra. In 2015 composteert 42% van de Vlamingen thuis. In stedelijke gebieden kan dit via wijkcompostering. Meer dan 1 miljoen gezinnen zorgen ervoor dat 125.000 ton organisch-biologisch afval niet op de afvalberg terecht komt. 

- 5 kg hergebruik per inwoner per jaar

Het plan wil het aandeel producthergebruik substantieel verhogen van 3 kg tot 5 kg per inwoner per jaar. Hierbij spelen de kringloopcentra en andere sociale projecten (bijv. fietsherstelateliers) een belangrijke rol. De burger, wiens oude salon nog in goede staat is, brengt deze dan beter naar een kringloopcentrum i.p.v. van het als afval mee te geven. De overeenkomst tussen de Koepel van Vlaamse Kringloopcentra en Recupel zorgt ervoor dat afgedankte elektrische en elektronische apparaten maximaal in het hergebruikcircuit kunnen komen.

2. Drie vierde van het afval wordt selectief ingezameld.

Wat we goed doen, moeten we verder zetten en nog proberen te verbeteren. Minister Crevits wil een graad van selectieve inzameling van 75% (of 410 kg per inwoner per jaar) behalen in 2010 (t.o.v. 70% of 390 kg nu). 

De containerparken blijven een belangrijke rol spelen om deze doelstelling te halen. Ze moeten dus laagdrempelig blijven.

Voorstellen tot wijziging van de scheidingsregels aan de bron zal minister Crevits slechts doorvoeren indien uit een grondige evaluatie blijkt dat dit zowel ecologisch als economisch verantwoord is. Bij de evaluatie moet de dienstverlening naar de burger ook in rekening gebracht worden. 

Een voorbeeld:

Zolang de evaluatie van de selectieve inzameling van luierafval t.o.v. de inzameling via het GFT-afval of restafval niet uitgevoerd is, laten we de gemeenten hierin vrij. Voor asbestcementhoudend afval is er anderzijds duidelijk aangetoond dat er nood is aan een selectieve inzameling, dus moeten alle gemeenten dit gratis voor de burger via het containerpark inzamelen.

Nieuwe aanvaardingsplichten worden niet op korte termijn opgelegd. We willen in de eerste plaats de bestaande aanvaardingsplichten optimaliseren en beter ingeburgerd maken bij de mensen. Op langere termijn zijn nieuwe aanvaardingsplichten mogelijk, maar opnieuw alleen indien dit ecologisch en economisch zinvol is. 

3. Het restafval daalt tot 150 kg per inwoner per jaar.

In vergelijking met de ons omringende regio's staat Vlaanderen aan de top. In 2005 bedroeg de hoeveelheid restafval in Vlaanderen 161 kg per inwoner. In de beste van de ons omringde regio's (Noord-Rijn-Westfalen) was dit 221 kg, in de slechtste (Nord-Pas-de-Calais) 364 kg. De hoeveelheid definitief verwijderd (=verbrand) huishoudelijk afval wil minister Crevits verder verminderen tot gemiddeld 150 kg per inwoner per jaar, waarbij in 2010 een individuele gemeente max. 180 kg mag halen. In 2005 zaten nog 52 gemeenten boven dit cijfer. 

4. Proper Vlaanderen

De strijd tegen het illegaal ontwijkgedrag (zwerfvuil, sluikstorten) moet opgedreven worden. Zwerfvuil is een gedeelde verantwoordelijkheid van burgers, overheid en producenten. De aanpak is gebaseerd op drie pijlers:

  • herkenbare sensibiliseringscampagnes;
  • de juiste infrastructuur;
  • toezicht gekoppeld aan een eenvoudig boetesysteem.

Hieraan werken we vanuit een stuurgroep waarin de overheden, zowel de gemeentelijke als de gewestelijke, samenwerken met de producenten van de producten die we in het zwerfvuil terug vinden.

Vanaf 2008 wordt aan alle gemeenten de mogelijkheid geboden om de jaarlijkse hoeveelheid zwerfvuil en de kostprijs te meten, zodat we kunnen meten wat het resultaat is van de ontwikkelde acties.

"Met dit plan gaan we nog een stap verder in de aanpak van de hoeveelheid huishoudelijk afval. De Vlaming is reeds wereldkampioen inzake selectieve inzameling. Dit willen we behouden zonder overbodige lasten voor de burger. Daarnaast willen we nu werken aan een verbetering van het aanbod aan milieuvriendelijke producten zodat ook de consumptie hiervan zal toenemen en Vlaanderen ook hier voorloper wordt," aldus minister Crevits.

Bron : Persmededeling van het kabinet van minister Hilde Crevits